Министрліктің жаңалықтары

26.12.2017

Қазақстан киносына заңнамалық база қажет

Қазақстандағы киноиндустрия бағытын дамыту туралы бүгін ҚР Президенті жанындағы Орталық коммуникациялар қызметінде өткен баспасөз мәслихатында ҚР Мәдениет және спорт вице-министрі Ақтоты Райымқұлова, Заң департаментінің директоры Күміс Сейітова, «Арман» кинотеатрының директоры Бауыржан Шүкенов, Т. Қ. Жүргенов атындағы Қазақ Ұлттық Өнер академиясының ректоры, профессор Бибігүл Нүсіпжанова, Қазақстан кинематографистер одағының төрағасы Ахат Ибраев баяндады.

Мәдениет және спорт вице-министрі Ақтоты Райымқұлованың айтуынша, қазақ киносының дамуының басымдықтарының бірі – ұлттық кинотеатрдың әлемдік деңгейге шығуы. Бұл үшін біз саланы дамытудың тәсілдерін өзгертуіміз керек. Бүгінгі күні министрлік жеке жаңа салалық заң – Кинематография туралы Заң әзірлегені маңызды. Мемлекет басшысының кино жайлы жеке заң қабылдау туралы бұйрығын Парламенттің кезекті сессиясының ашылуында берген болатын.

2017 жылы құжаттың жобасы әзірленіп, кеңінен талқыланды. Заң жобасы жетекші кинематографистердің (Ресей, Франция, Қытай, АҚШ, Корея және т.б.) тәжірибесін ескере отырып әзірленді. Үш жыл ішінде сарапшы ортада, оның ішінде жетекші қазақстандық және шетелдік кинематографистердің, дистрибьюторлардың, осы нарықтағы барлық қатысушылар, оның ішінде жеке және мемлекеттік секторлар қатысуымен кеңінен талқыланды. Бүкіл прогрессивті әлемде зор әлеуметтік-идеологиялық әсерімен бірге киноиндустрия – экономиканың айқын бағыттарының бірі болып табылады. Барлық дамыған елдерде фильмдерді шығару, кинематографты әлемдік нарыққа шығару және насихаттау мәселесі мемлекет тарапынан белсенді реттеліп, қолдау тапқан.

Ресми статистикаға сәйкес, елде жыл сайын 250-ден астам фильмдер, соның ішінде телевизия және жеке жобалар шығаратын 35 фильм өндірістік ұйымдары бар. 93 кинотеатр және 247 кинозал бар. Жалпы кассалық есеп 14 миллиард теңгеден асады, оның 10 пайызы – қазақ картиналарынан. Жалпы, кинопрокатқа шығатын 400-ден астам фильмнің тек Қазақстандық пайызы 6 немесе 24-ге жуық туынды бар.

«Барлық прогрессивті елдер үшін киноиндустрия – жоғары табысты бизнес, бұл кинематографқа жақын экономиканың барлық салаларын қамтитын мультипликативті нәтиже. Бұл жаңа инвестицияларға, жаңа технологияларды тартуға, жұмыс орындарын құруға үлкен қосымша мүмкіндіктер», – деді вице-министр.

Сондай-ақ, көптеген елдер мақсатты түрде кинофильмдер қызметін ұсынады және Венгрия сияқты ірі кинорежиссерлерді тартады, бұл елде шығарылған барлық фильмдер мен теледидар өнімдері үшін 2015 жылдан бастап 30% таза салық декларациясын ұсынады, соның арқасында ««Крепкий орешек-5», «Шпионка» туындылары түсірілген болатын. Чехия мен Хорватия 20%-дық елге шығындарды қайтаруды ұсынады, Канадада еңбек шығындарының 46% -ына дейін салықтық несиелер бар.

Ірі шетелдік компанияларды киноиндустрияға тарту «Цифрлы Қазақстан – 2020» мемлекеттік бағдарламасының басым бағыттары ақпараттық технологиялар саласындағы технологиялық прогресті дамытуға ықпал етеді. Анимацияны дамытуға

көп көңіл бөлінуі керек. Біз бүкіл әлемде тек мультфильм кейіпкерлері бар маркалы тауарлар сатудан үлкен пайда алу туралы білеміз.

Өкінішке орай, Қазақстанда фильмдердің барлығы дерлік ішкі аудиторияға бағытталған. Фестивальдарда біз ең көп дегенде бір реттік халықаралық шоу-бағдарламаларға қатысамыз.

Министрліктің кинематографиялық саясаты негізінен ел тарихына, оның мәдениетіне, дәстүрлеріне, қазіргі заманғы жетістіктеріне, тарихи тұлғаларға және «біздің заманымыздың батырларына» оң және шығармашылық бейнелер құру мақсатымен фильмдер жасауға бағытталған.

Сонымен қатар, вице-министрдің айтуынша, нарықта талап етілетін табысты фильмдердің  үлгілері бар және олардың материалдық және материалдық емес дивидендтері де бар. Кино мамандарының ерекше мадақтауына ие болған ресейлік-қазақстандық туынды «28 панфиловшылар» фильмі Ресейдің «2016 жылдың Ең Үздік фильмі» болып танылды, көптеген халықаралық кинофестивальдер мен көрсетілімдерге ие болған фильмдер қатарында «Жұлдыздар тоғысқанда» (реж. С. Снежкин), «Алмас Қылыш» (реж. Р. Абдрашев), «Құнанбай» (реж. Д. Жолжақсынов), «Аманат» (реж. С. Нарымбетов) фильмдері бар. «Азиядағы Ең үздік фильм» атағына Сәбит Құрманбековтың «Оралман» туындысы ие болды. Дулат Исабековтың «Балуан Шолақ», сонымен бірге халықаралық кинотуынды «Композитор» фильмдері қытайлық Shineworks компаниясымен бірігіп түсірілді және «Әміре» фильмі голливудтық продюсерлердің көмегімен жасалынған болатын. Айта кету керек, Ақан Сатаевтың «Анаға апарар жол» фильмі Оскар сыйлығының «Шет тіліндегі Ең үздік фильм» номинациясына ұсынылғаны мақтанышпен айтарлық жетістігіміздің бірі.

Сондай-ақ, шет елдерде жоғары бағаға ие болып жүрген туындылардың бірі 10 сериялды қыпшақ жазбалары туралы Бақыт Қайырбековтың «Мәңгілік аспан астында» киносы, итальяндық-қытайлық әріптестермен бірігіп түсірілген «Марко Полоның Жібек жолы» деректі фильмдері «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында BBC World News телеарнасымен бірігіп және 700 миллиондық көрермені бар «Discovery», «Viasat history», «NationalGeographic» сынды телеарналармен тығыз жұмыс жасалынып, аталмыш арналарда көрсету мүмкіндіктері қарастырылуда.

 «Осыған байланысты заң жобасында мынадай шаралар қабылданады: Ұлттық киноның қолдау қорын құру; ұлттық киноға мемлекеттік қаржыландырудың жаңа моделін енгізу; мемлекет жұмсаған қаражатты қайтару мүмкіндігін қарастыру; фильмдерді жазу үшін бірыңғай ақпараттық жүйені құру қажет; мемлекеттік фильмдер қорының сақталуы және кинолардың цифрландыруы» – деп қорытындылады Ақтоты Райымқұлова.

Өзгерту: 27.12.2017